Regional Parties:તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પછી શિવસેના-ઉદ્ધવ જૂથના નવ લોકસભા સભ્યોમાંથી છ સભ્યો શિવસેના-શિંદે જૂથમાં જોડાવાની તૈયારી માત્ર શાસક પક્ષનો સાથ આપવાની તેમની ઉત્સુકતા જ દર્શાવે છે એટલું જ નહીં, પરંતુ ભારતીય રાજકારણમાં વધતી તકવાદને પણ રેખાંકિત કરે છે. શિવસેનામાં આ બીજું વિભાજન છે.
આ પહેલા પણ, તેના ધારાસભ્યો અને સાંસદો પક્ષપલટો કરી ચૂક્યા છે, અને પાર્ટીએ તેનું ચૂંટણી ચિહ્ન પણ ગુમાવી દીધું છે. આ વધુ પતનમાંથી બહાર નીકળવું તેના માટે મુશ્કેલ બનશે. હવે, તે અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવાના પડકારનો સામનો કરી રહી છે. આ કટોકટી અને વિઘટન માટે તે સૌથી મોટી જવાબદારી ધરાવે છે. જો ઉદ્ધવ ઠાકરેએ મુખ્યમંત્રી બનવાના લોભમાં કટ્ટર હરીફ કોંગ્રેસ અને રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી સાથે જોડાણ ન કર્યું હોત, તો કદાચ આજે તેમની પાર્ટીની સ્થિતિ અલગ હોત.
ઉદ્ધવ ઠાકરેએ તેમના લાંબા સમયથી સત્તામાં રહેલા ભાગીદાર અને વૈચારિક સાથી ભાજપ સાથેના સંબંધો તોડી નાખ્યા, પરંતુ પોતાની વિચારધારાનો પણ ત્યાગ કર્યો. શિવસેના મજબૂત વિચારધારા ધરાવતા થોડા પ્રાદેશિક પક્ષોમાંની એક હતી. તે મુખ્યત્વે તેની વિચારધારાથી દૂર જવાને કારણે વિખેરાઈ ગઈ.
તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પાસે કોઈ વિચારધારા નહોતી. તેનું રાજકીય ધ્યાન ફક્ત સત્તા મેળવવાનું અને કોઈ પણ રીતે તેમાં રહેવાનું હતું. આ ધ્યાન દૂર થતાંની સાથે જ, એટલે કે સત્તા ગુમાવી દેવામાં આવી, તે વિખેરાઈ ગઈ. પ્રાદેશિક પક્ષોની સમસ્યા ફક્ત એ નથી કે ફક્ત થોડા જ લોકો પાસે વિચારધારા છે. બીજી સમસ્યા એ છે કે તેઓ અલોકતાંત્રિક રીતે અને ખાનગી કંપનીઓની જેમ કાર્ય કરે છે. આવા પક્ષોમાં, પક્ષના વડા અથવા કોઈ ચોક્કસ પરિવાર જ બધું છે.
તેમની સામે કોઈ ટકી શકે નહીં. લોકશાહીમાં, સરમુખત્યારશાહી પક્ષો માટે કોઈ સ્થાન હોવું જોઈએ નહીં, પરંતુ આપણા દેશની રાજનીતિની દુર્ઘટના એ છે કે ઘણી પાર્ટીઓ આ રીતે કાર્ય કરે છે. આ ઘણીવાર તેમના વિઘટન તરફ દોરી જાય છે. પ્રાદેશિક પક્ષોમાં વિઘટનનું સંકટ વધુ મોટું બની ગયું છે કારણ કે, તેમના પ્રતિનિધિઓ માટે, રાજકારણ તકવાદનો પર્યાય બની ગયું છે. તેઓ ગમે ત્યારે પક્ષ બદલે છે. મોટાભાગે, પદ, પૈસા અથવા અન્ય કોઈ રાજકીય લાભની લાલચ માટે પક્ષપલટો કરવામાં આવે છે.
કોઈ વ્યક્તિ પક્ષ બદલે તેમાં કોઈ નુકસાન નથી, પરંતુ આમ કરતા પહેલા, તેમણે પોતાના ધારાસભ્ય કે સાંસદ પદ પરથી રાજીનામું આપવું પડશે. આમ ન કરવું એ આદેશનો અનાદર છે. લગભગ તમામ રાજકીય પક્ષોએ સમયાંતરે પક્ષપલટોને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. પક્ષપલટો વિરોધી કાયદા હોવા છતાં, ધારાસભ્યો અને સાંસદો દ્વારા પક્ષપલટોનું વલણ ચાલુ રહે છે. જોકે આ કાયદો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યો છે, તે બિનઅસરકારક સાબિત થઈ રહ્યો છે, કારણ કે પક્ષપલટો હવે તિરસ્કારથી જોવામાં આવતો નથી.