જન્મના દાખલામાં નામ કે અટક સુધારવા માટેની પ્રક્રિયા હવે થઈ સરળ: જાણો કયા દસ્તાવેજોની પડશે જરૂર અને ક્યાં કરવી અરજી?

Birth Certificate: ગુજરાતમાં જન્મ અને મરણના દાખલામાં નામ, અટક કે જન્મ તારીખમાં રહેલી ભૂલોને કારણે નાગરિકોને અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડતો હોય છે. આ સમસ્યાના નિરાકરણ માટે ગુજરાત સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ દ્વારા તાજેતરમાં નવી એડવાઈઝરી જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવા નિયમો મુજબ, હવે અરજદારો એકથી વધુ વાર સુધારો કરાવી શકશે અને સિંગલ પેરેન્ટ્સ કે છૂટાછેડા લીધેલા દંપતીઓ માટે પણ વિશેષ છૂટછાટ આપવામાં આવી છે.

જન્મ તારીખના દાખલામાં નામમાં સુધારો કરવાની પ્રોસેસ

• સ્પેલિંગમાં ભૂલ (દા.ત. 'Mukesh' ને બદલે 'Mukes').
• ગુજરાતી લખવામાં કાના-માત્રાની ભૂલ.
• પિતા કે માતાના નામમાં અટકની ક્ષતિ.
• જન્મ સમયે માત્ર 'બેબી ઓફ' (બાળકનું નામ ન હોય) લખેલું હોય ત્યારે નામ ઉમેરવું.
  

શું જન્મના દાખલામાં આખું નામ બદલી શકાય?

કાયદા મુજબ, રજિસ્ટ્રાર જૂના રેકોર્ડને ભૂંસી શકતા નથી. પરંતુ જો તમારે નામ સંપૂર્ણપણે બદલવું હોય, તો નીચે મુજબના રસ્તા છે:

• સોગંદનામું: તમારે નોટરી પાસે જઈને એક સોગંદનામું કરાવવું પડે છે કે મારું જૂનું નામ 'X' હતું અને હવેથી હું 'Y' નામથી ઓળખાઇશ.
• સરકારી ગેઝેટ: સૌથી મજબૂત રસ્તો એ છે કે ગુજરાત સરકારના ગેઝેટમાં નામ બદલવાની જાહેરાત આપવી. એકવાર ગેઝેટમાં તમારું નવું નામ આવી જાય, પછી જન્મનો દાખલો જૂના નામે હોય તો પણ ગેઝેટની નકલ સાથે રાખવાથી તે પાસપોર્ટ કે અન્ય દરેક જગ્યાએ માન્ય ગણાય છે.

જન્મના દાખલા સુધારા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો:

• અસલ જન્મનો દાખલો.
• શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર (School LC): જેમાં સાચું નામ હોય.
• આધાર કાર્ડ કે વોટર આઇડી.
• નોટરાઈઝ્ડ સોગંદનામું.
• પડોશી કે સંબંધીઓના સાક્ષી તરીકેના પુરાવા (જો કચેરી માંગે તો).

જન્મના દાખલામાં નામ સુધારવાની સંપૂર્ણ પ્રોસેસ

સ્ટેપ 1: ભૂલનો પ્રકાર નક્કી કરો

• સ્પેલિંગ કે નાની ભૂલ: જો માત્ર અક્ષર કે કાના-માત્રાની ભૂલ હોય, તો તે સ્થાનિક કચેરી (નગરપાલિકા/ઝોનલ ઓફિસ) થી સુધરશે.
• આખું નામ બદલવું: જો નામ જ બદલવું હોય, તો તમારે 'ગેઝેટ' (Gazette) ની પ્રક્રિયા કરવી પડશે.

સ્ટેપ 2: જરૂરી દસ્તાવેજો તૈયાર કરો

નામ સુધારવા માટે નીચેના ડોક્યુમેન્ટ્સ સાથે રાખવા:

• અસલ જન્મનો દાખલો (જેમાં ભૂલ છે).
• શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર (School LC) અથવા 10મા ધોરણની માર્કશીટ (જેમાં સાચું નામ હોય).
• આધાર કાર્ડ (સાચા નામ વાળું).
• સોગંદનામું (Affidavit): નોટરી પાસે જઈને 50 કે 100 ના સ્ટેમ્પ પેપર પર એક સોગંદનામું કરાવવું, જેમાં લખેલું હોય કે "મારું સાચું નામ [નવું નામ] છે અને દાખલામાં ભૂલથી [જૂનું નામ] લખાઇ ગયું છે."

સ્ટેપ 3: સ્થાનિક કચેરીમાં અરજી (ઓફલાઈન)

• તમારા જન્મના સ્થળ મુજબની કચેરી (નગરપાલિકા, ગ્રામ પંચાયત કે કોર્પોરેશનની ઝોનલ ઓફિસ) એ જાવ.
• ત્યાંથી 'જન્મ-મરણ સુધારા ફોર્મ' મેળવીને ભરો.
• તેની સાથે ઉપર મુજબના દસ્તાવેજો જોડો અને રજિસ્ટ્રારને જમા કરાવો.
• અધિકારી તમારા જૂના રેકોર્ડની ચકાસણી કરશે અને જો બધું યોગ્ય જણાશે, તો 7 થી 10 દિવસમાં નવો દાખલો મળી જશે.

સ્ટેપ 4: ગેઝેટની પ્રક્રિયા (જો નામ આખું બદલવું હોય તો)

જો રજિસ્ટ્રાર સુધારો કરવાની ના પાડે (કારણ કે કાયદા મુજબ તેઓ રેકોર્ડમાં છેકછાક કરી શકતા નથી), તો આ રસ્તો અપનાવોઃ

• ઓનલાઈન અરજી: egazette.gujarat.gov.in પોર્ટલ પર જઈને 'નામ બદલવા' માટે ફોર્મ ભરો.
• જાહેરાતઃ તમારે એક સ્થાનિક સમાચાર પત્રમાં નામ બદલ્યાની જાહેરાત આપવી પડશે.
• પ્રસિદ્ધિઃ થોડા સમય પછી સરકારી ગેઝેટમાં તમારું નવું નામ આવી જશે.
• ઉપયોગ: હવે તમે જન્મના દાખલાની સાથે આ ગેઝેટની કોપી જોડશો, એટલે બધે જ તમારું નવું નામ માન્ય ગણાશે.

યાદ રાખવા જેવી બાબતો:

• સમય મર્યાદા: જો જન્મના 1 વર્ષની અંદર સુધારો કરવો હોય તો પ્રક્રિયા ખૂબ ઝડપી થાય છે. વધુ વર્ષો વીતી ગયા હોય તો પુરાવા વધારે આપવા પડે છે.
• ખર્ચ: સરકારી ફી ખૂબ ઓછી હોય છે, પરંતુ સોગંદનામા અને ગેઝેટનો ચાર્જ અલગથી લાગી શકે છે.