Agriculture News: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 'પ્રાકૃતિક ખેતી'ના આહવાન અને રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજીના માર્ગદર્શન હેઠળ ગુજરાતમાં કૃષિ ક્ષેત્રે મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. પાટણ જિલ્લાના આવા જ એક જાગૃત ખેડૂત જયેશભાઇ અમરતભાઈ દેસાઈએ ઝેરી મુક્ત ખેતી અપનાવીને અન્ય ખેડૂતો માટે ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.
ઓછા ખર્ચે વધુ નફો: ગાય આધારિત ખેતીનો જાદુ
ખેડૂત જયેશભાઇ જણાવે છે કે તેઓ પોતાની 5 વીઘા જમીનમાં પ્રાકૃતિક ખેતી કરે છે. જેમાંથી 2.5 વીઘામાં ઘઉં-બાજરી અને 2.5 વીઘામાં શાકભાજીનું વાવેતર કરે છે. પ્રાકૃતિક પદ્ધતિના કારણે તેમને વાર્ષિક ₹2 લાખનો ચોખ્ખો નફો મળી રહ્યો છે.
ભાવમાં મોટો તફાવત:
- પ્રાકૃતિક ઘઉં: ₹1000 થી ₹1200 પ્રતિ મણ (બજાર ભાવ કરતા લગભગ બમણા)
- રાસાયણિક ઘઉં: ₹600 થી ₹650 પ્રતિ મણ
જયેશભાઇના મતે પ્રાકૃતિક ખેતી કરવાથી જમીનની ફળદ્રુપતા જળવાય છે અને ગ્રાહકોને શુદ્ધ-સ્વાદિષ્ટ આહાર મળે છે, જેના કારણે બજારમાં પણ તેની માંગ વધુ રહે છે.
સરકારની યોજનાઓ બની આશીર્વાદરૂપ
ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતી 'ગાય નિભાવ ખર્ચ' યોજના ખૂબ જ મદદરૂપ સાબિત થઈ રહી છે. જયેશભાઇએ અન્ય ખેડૂતોને પણ અપીલ કરી છે કે તેઓ જમીન અને માણસના સ્વાસ્થ્ય માટે રાસાયણિક ખાતરોનો ત્યાગ કરી પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળે.
શું છે પ્રાકૃતિક ખેતીના 5 મુખ્ય આધારસ્તંભ?
પાટણ જિલ્લામાં ખેતીવાડી વિભાગ દ્વારા ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ પાયાના સિદ્ધાંતો વિશે માહિતગાર કરવામાં આવી રહ્યા છે:
- 1) જીવામૃત: જમીનમાં સૂક્ષ્મ જીવાણુઓની વૃદ્ધિ માટે.
- 2) બીજામૃત: બિયારણને પટ આપી રોગમુક્ત કરવા માટે.
- 3) આચ્છાદન: જમીનમાં ભેજ જાળવી રાખવા અને નિંદણ ઘટાડવા.
- 4) વાફસા (ભેજ): જમીનમાં હવા અને ભેજનું સંતુલન.
- 5) જંતુનાશક અસ્ત્રો: દેશી ગાયના છાણ-ગૌમૂત્ર અને વનસ્પતિમાંથી બનાવેલ કુદરતી કીટનાશક.
પ્રાકૃતિક ખેતીના ફાયદા
| વિગત | રાસાયણિક ખેતી | પ્રાકૃતિક ખેતી |
| ખર્ચ | ઊંચો (ખાતર અને દવા પાછળ) | નહિવત્ (ગાય આધારિત) |
| જમીનનું સ્વાસ્થ્ય | લાંબા ગાળે જમીન બંજર બને | જમીન વધુ ફળદ્રુપ બને |
| બજાર ભાવ | સામાન્ય બજાર ભાવ | ૧.૫ થી ૨ ગણો વધુ ભાવ |
| ઉત્પાદન ગુણવત્તા | રાસાયણિક અંશયુક્ત | શુદ્ધ અને પૌષ્ટિક |