Anand: આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિને આજે વાત કરવી છે, આણંદના એક મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિક શ્વેતાબેન પ્રજાપતિની કે જેમણે પોતાના માનસિક સંઘર્ષોમાંથી બહાર આવી વિદ્યાર્થીઓ, સોસાયટી અને સમાજના લોકોનું માનસિક સ્વાસ્થ્ય સારૂ રહે તે માટે શરૂ કર્યુ છે સ્ટાર્ટઅપ.
શ્વેતાબેન પ્રજાપતિની આ સફર આણંદની ગલીઓથી શરૂ થઈ, તેમણે સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કર્યો. MCA દરમિયાન તેમણે ગંભીર માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ જેવી કે સ્ટ્રેસ, એન્ઝાયટી અને પેનિક અટેક્સનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જેના કારણે તે સમયે હોસ્પિટલ જ તેમનું બીજું ઘર બની ગયું હતુ.
આ કપરા સમયમાં હાર માનવાને બદલે તેમણે પોતાની આ પીડાને સમાજ માટે આશીર્વાદ બનાવવાનો દ્રઢ સંકલ્પ કર્યો. આ જ ઉમદા વિચારમાંથી જન્મ થયો 'સર્બો ટેક એજ્યુકેશન પ્રાઈવેટ લિમિટેડ' નો, જે આજે માનસિક સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવી રહ્યું છે.
શ્વેતાબેને ઇલોન મસ્ક જેવી આધુનિક બ્રેન-કોમ્પ્યુટર ઇન્ટરફેસ (BCI) ટેકનોલોજી પર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું, જે મગજની અદ્રશ્ય તકલીફોને માપી શકે છે. તેમણે પ્રાચીન સનાતન ધર્મની પદ્ધતિઓ અને આધુનિક વિજ્ઞાનનો સમન્વય કરીને એક AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) અને ML (મશીન લર્નિંગ) બેઝ્ડ 'ન્યુરોમ' (Neurom) નામની એપ્લિકેશન વિકસાવી છે.
આ એપ દ્વારા મેડિટેશન, સાઉન્ડ થેરાપી, સ્લીપ ટેકનોલોજી અને ત્રાટક જેવી એક્સરસાઈઝને ડિજિટલ સ્વરૂપે રજૂ કરવામાં આવી છે, જે યુવાનોને માનસિક તણાવમાંથી મુક્ત કરવામાં મદદરૂપ થાય છે. આ સંશોધનને IIT ગાંધીનગરની રિસર્ચ ટીમ દ્વારા વૈજ્ઞાનિક રીતે પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યું છે.
એક મહિલા સાહસિક તરીકે શ્વેતાબેનની પ્રતિભાને ઓળખીને કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર તરફથી કુલ 50 લાખ રૂપિયાની માતબર ગ્રાન્ટ પ્રાપ્ત થઈ છે. જેમાં SSIP (સ્ટુડન્ટ સ્ટાર્ટઅપ ઇનોવેશન પોલિસી), સૃજન, માઈટી (MeitY), Tide 2.0 અને નિધિ પ્રયાસ જેવી પ્રતિષ્ઠિત ગ્રાન્ટ્સ મળી છે.
ગુજરાત સરકારના ઉદ્યોગ કમિશનર દ્વારા પણ તેમના આ સ્ટાર્ટઅપ પ્રોજેક્ટને પ્રોત્સાહન અને આર્થિક સહાય મળી છે. આ સરકારી સહાયના કારણે જ તેઓ નાણાકીય મર્યાદાઓ વટાવીને પોતાના સંશોધનને સફળતાપૂર્વક આગળ વધારી શક્યા છે, જે સરકારની સ્ટાર્ટઅપ ઈકોસિસ્ટમની સફળતા દર્શાવે છે.
આ ઉપરાંત તેમને ગુજરાત યુનિવર્સિટીના જીવ સેક (GUSEC), સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટીના SP-SEC, અને સાવલી ખાતેના ઇન્ક્યુબેશન સેન્ટર (STBI), i-Hub તરફથી પણ જરૂરી માર્ગદર્શન અને સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી છે.
શ્વેતાબેને જણાવ્યું કે, મોટાભાગના સ્ટાર્ટઅપ્સ નાણાકીય મર્યાદાઓને કારણે બંધ થઈ જતા હોય છે, પરંતુ સરકારની આ ગ્રાન્ટ્સને લીધે તેઓ તેમના રિસર્ચ અને ખાસ કરીને 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અંતર્ગત બની રહેલા બ્રેન બેન્ડના પ્રોજેક્ટને સફળતાપૂર્વક આગળ વધારી શક્યા છે.
શ્વેતાબેનનું 'સર્બો ટેક' પ્રધાનમંત્રીના 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' વિઝનને સાકાર કરવા માટે ખાસ સ્વદેશી 'બ્રેન બેન્ડ' (Brain Band) વિકસાવી રહ્યું છે. વિદેશમાં લાખોની કિંમતે મળતા આવા હાઇ-ટેક બેન્ડને તેઓ માત્ર 3 થી 4 હજાર રૂપિયાની રેન્જમાં ઉપલબ્ધ કરાવી મધ્યમ વર્ગ સુધી પહોંચાડવા માંગે છે.
આ ઉપકરણ દ્વારા યુઝર્સ તેમના મેડિટેશન લેવલ, પ્રોડક્ટિવિટી અને સ્ટ્રેસના પેરામીટર્સ સ્માર્ટ વોચની જેમ જ માપી શકશે. આ બેન્ડ BCI ટેકનોલોજી પર આધારિત છે, જે મગજના અદ્રશ્ય ફેરફારોને માપી શકશે. આમ, આણંદનું આ નાનકડું સ્ટાર્ટઅપ ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રે ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં એક ખૂબ જ મોટું ડગલું ભરી રહ્યું છે.
મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિક શ્વેતાબેનને વંદે ભારત ટ્રેનના શુભારંભ પ્રસંગે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ મુલાકાત માટે આમંત્રિત કર્યા હતા. આ ઉપરાંત કેન્દ્રીય મંત્રી પિયુષ ગોયલ દ્વારા પણ તેમને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
ગુજરાત સરકાર તરફથી તેમને મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના હસ્તે 'બેસ્ટ ટેક સ્ટાર્ટઅપ' Her START નો પ્રતિષ્ઠિત એવોર્ડ પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. એટલું જ નહી પરંતુ તેઓ MSME દ્વારા આયોજિત હેકેથોનમાં પણ ભારતભરમાંથી પસંદ થયેલા 300 વુમન સ્ટાર્ટઅપ્સમાં સ્થાન પામ્યા હતા.
અત્યાર સુધીમાં તેમની 'ન્યુરોમ' એપના 10,000 થી વધુ ડાઉનલોડ્સ થયા છે, જે સાબિત કરે છે કે તેમનો પ્રોજેક્ટ સમાજમાં હકારાત્મક પરિવર્તન લાવી રહ્યો છે. તેઓ માને છે કે પરિવાર અને યોગ્ય મેન્ટર્સના સહકારથી જ એક મહિલા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સફળતા હાંસલ કરી શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિને શ્વેતાબેન પ્રજાપતિની આ ગાથા દરેક મહિલા માટે પ્રેરણારૂપ છે, જે દર્શાવે છે કે, વ્યક્તિગત સંઘર્ષને કેવી રીતે સામાજિક સેવામાં બદલી શકાય છે. આઠ વર્ષની લાંબી જર્ની અને ડીપ-ટેક રિસર્ચ બાદ, આજે તેઓ અનેક યુવાનોને ડિપ્રેશન અને આત્મહત્યા જેવા નકારાત્મક વિચારોથી બચાવી રહ્યા છે.
તેમની ટીમમાં નિષ્ણાત આઈટી એન્જિનિયર્સ અને રિસર્ચર્સ કામ કરી રહ્યા છે, જેઓ ભવિષ્યની ફ્યુચર ટેકનોલોજી પર સંપૂર્ણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. શ્વેતાબેનની આ સિદ્ધિ આણંદ સહિત ગુજરાત અને સમગ્ર દેશનું ગૌરવ વધારે તેવી છે.