Middle-East Conflict: ભરૂચના કેમિકલ અને ફાર્મા ઉદ્યોગો 'વેન્ટિલેટર' પર, સલ્ફરના ભાવમાં 300 ટકાનો ભડકો

વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન ખોરવાઈ જતા કેમિકલ ક્લસ્ટરોમાં ભારે મંદીનો માહોલ છે.

By: Purvalak DabhiEdited By:Purvalak DabhiPublish Date: Sat, 06 Jun 2026 07:43 AM (IST)Updated: Sat, 06 Jun 2026 07:43 AM (IST)
middle-east-war-impacts-bharuch-chemical-and-pharma-industry-msme-crisis-in-gujarat

Bharuch-Ankleshwar Industry Recession: મિડલ ઇસ્ટમાં ચાલી રહેલા ભયાનક યુદ્ધની હવે સીધી અને ઘાતક અસર ગુજરાતના આર્થિક કરોડરજ્જુ સમાન કેમિકલ અને ફાર્મા ઉદ્યોગો પર પડવા લાગી છે. વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જવાના કારણે એશિયાના સૌથી મોટા ગણાતા અંકલેશ્વર, દહેજ અને ભરૂચના કેમિકલ ક્લસ્ટરોમાં ભારે મંદીનો માહોલ છવાઈ ગયો છે.

કાચા માલના ભાવમાં 300 ટકાનો ઉછાળો

ઉદ્યોગો માટે અનિવાર્ય એવા કાચા માલ, ખાસ કરીને સલ્ફર અને સલ્ફ્યુરિક એસિડના ભાવમાં ભારે વધારો જોવા મળ્યો છે. યુદ્ધની શરૂઆત પહેલાં જે સલ્ફર બજારમાં માત્ર રૂ. 5 પ્રતિ કિલોના ભાવે સરળતાથી મળતું હતું, તેના ભાવ આજે સાત ગણા કરતા પણ વધુ ઉછળીને રૂ. 37 પ્રતિ કિલો પર પહોંચી ગયા છે. સલ્ફરના ભાવમાં થયેલો આ 300 ટકાથી વધુનો વધારો કેમિકલ અને ફાર્મા એકમો માટે વજ્રઘાત સમાન સાબિત થઈ રહ્યો છે.

MSME સેક્ટરની કફોડી સ્થિતિ, ઉત્પાદન ઠપ્પ

આ વૈશ્વિક કટોકટીમાં સૌથી કપરી સ્થિતિ નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગો (MSMEs) ની થઈ છે. કાચા માલના આ આકરા ભાવ વધારા સામે ટકી રહેવું હવે તેમના માટે અશક્ય બની ગયું છે. કંપનીઓની વર્કિંગ કેપિટલ ખૂટી ગઈ છે અને ઉત્પાદન ખર્ચ બમણો થઈ જતાં, અનેક ઉદ્યોગપતિઓ પાસે પોતાના પ્લાન્ટ્સને તાળાં મારવા અથવા ઉત્પાદનમાં મોટો કાપ મૂકવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી.

સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયેલા સેક્ટર્સ

આ આર્થિક સંકટની સૌથી ખરાબ અસર બે મુખ્ય ક્ષેત્ર પર પડી રહી છે:

  • કેમિકલ ક્ષેત્ર: ડાઇઝ અને ઇન્ટરમિડીયેટ્સ બનાવતા એકમો ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યા છે.
  • ફાર્મા ક્ષેત્ર: ડાયાબિટીસ જેવી રોજિંદી અને જીવનરક્ષક દવાઓનું ઉત્પાદન કરતા પ્લાન્ટ્સને પણ મોટો ફટકો પડ્યો છે.

લાખો શ્રમિકોની રોજગારી પર સંકટના વાદળો

ઉત્પાદન ખર્ચ આસમાને પહોંચી જવાના કારણે સ્થાનિક કેમિકલ ઉદ્યોગો વૈશ્વિક બજારમાં ચીન કે અન્ય દેશો સામે સ્પર્ધા કરી શકતા નથી. જો આ વૈશ્વિક કટોકટી લાંબી ચાલશે, તો આગામી દિવસોમાં ઉદ્યોગો મોટા પાયે બંધ થશે, જેના કારણે ફેક્ટરીઓમાં કામ કરતા લાખો શ્રમિકો અને કામદારો પર સીધી અસર પડશે.

ભરૂચ જિલ્લામાં મોટા પાયે બેરોજગારી વધવાની ગંભીર ભીતિ છે. સ્થાનિક ઉદ્યોગપતિઓના જણાવ્યા મુજબ વર્તમાન સ્થિતિ અત્યંત નાજુક અને ચિંતાજનક છે. સરકારી હસ્તક્ષેપ અથવા વૈશ્વિક સ્તરે શાંતિ ન સ્થપાય ત્યાં સુધી ગુજરાતના આ ગૌરવ સમાન ઉદ્યોગો માટે પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવું એક મોટો પડકાર બની ગયો છે.