Internet working: આજના ડિજિટલ યુગમાં ઇન્ટરનેટ હવા અને પાણી જેવી જરૂરિયાત બની ગયું છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જ્યારે તમે YouTube પર એક ક્લિક કરો છો, ત્યારે તે વિડિયો સેકન્ડના સોમા ભાગમાં તમારી સ્ક્રીન પર કેવી રીતે આવી જાય છે? ઘણાને લાગે છે કે ઇન્ટરનેટ સેટેલાઇટ દ્વારા ચાલે છે, પરંતુ હકીકત એ છે કે 99% ઇન્ટરનેટ સમુદ્રમાં બિછાવેલા કેબલ્સ દ્વારા ચાલે છે.
ડેટા સેન્ટર: માહિતીનું ઘર
ઇન્ટરનેટની શરૂઆત ડેટા સેન્ટરોથી થાય છે. ગૂગલ, ફેસબુક કે નેટફ્લિક્સ જેવી કંપનીઓ પાસે વિશાળ સર્વર્સ હોય છે જ્યાં તમામ માહિતી સંગ્રહિત હોય છે. જ્યારે તમે કોઈ વેબસાઇટ સર્ચ કરો છો, ત્યારે તમારી વિનંતી (Request) આ ડેટા સેન્ટર સુધી પહોંચે છે.
સબમરીન કેબલ્સ: ઇન્ટરનેટની કરોડરજ્જુ
તમારી વિનંતીને ડેટા સેન્ટર સુધી પહોંચાડવા માટે સમુદ્રના તળિયે હજારો કિલોમીટર લાંબા ફાઇબર ઓપ્ટિક કેબલ્સ બિછાવેલા હોય છે. આ કેબલ્સ વાળ જેટલા પાતળા હોય છે પરંતુ તે પ્રકાશની ગતિએ ડેટા ટ્રાન્સફર કરે છે. આ કેબલ્સ એક ખંડને બીજા ખંડ સાથે જોડે છે. મુંબઈ અને ચેન્નાઈ જેવા શહેરો ભારતના મુખ્ય 'લેન્ડિંગ પોઈન્ટ્સ' છે, જ્યાં આ સમુદ્રી કેબલ્સ જમીન પર જોડાય છે.
ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઈડર (ISP)
એકવાર ડેટા ભારતના કિનારે પહોંચી જાય, પછી સ્થાનિક કંપનીઓ જેવી કે Jio, Airtel કે બ્રોડબેન્ડ પ્રદાતાઓ તેને સંભાળે છે. આ કંપનીઓને ISP કહેવામાં આવે છે. તેઓ દેશભરમાં બિછાવેલા ફાઇબર ગ્રીડ દ્વારા આ ડેટાને તમારા શહેર અને અંતે તમારા વિસ્તાર સુધી પહોંચાડે છે.
તમારા ઘર સુધીનું 'લાસ્ટ માઇલ' કનેક્શન
તમારા વિસ્તારના પોલ (થાંભલા) પરથી એક પાતળો વાયર તમારા ઘરમાં આવે છે અને રાઉટર સાથે જોડાય છે. રાઉટરનું કામ આ ફાઇબર સિગ્નલને વાઇ-ફાઇ (Wi-Fi) રેડિયો તરંગોમાં રૂપાંતરિત કરવાનું છે.
જ્યારે તમે મોબાઈલ ડેટા (4G/5G) વાપરો છો, ત્યારે ડેટા નજીકના ટાવર સુધી વાયરલેસ જાય છે, પરંતુ ટાવરથી આગળની મુસાફરી ફરીથી જમીનની અંદર રહેલા ફાઇબર કેબલ્સ દ્વારા જ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા કેટલી ઝડપી છે?
આ આખી પ્રક્રિયા સમુદ્ર પાર કરવો, સર્વર પાસેથી માહિતી લેવી અને પાછા તમારા ફોન સુધી પહોંચવું આ બધું મિલિસેકન્ડ્સમાં થાય છે. આ ટેકનોલોજી અને એન્જિનિયરિંગનો એવો ચમત્કાર છે જે આપણને સમગ્ર વિશ્વ સાથે ક્ષણવારમાં જોડી દે છે.
ઇન્ટરનેટ એ માત્ર તરંગો નથી, પરંતુ કાચના તાર અને સમુદ્રી કેબલ્સનું એક વિશાળ જાળું છે. આગલી વખતે જ્યારે તમે હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટનો આનંદ માણો, ત્યારે યાદ રાખજો કે તે ડેટા હજારો માઇલની સફર કરીને તમારી પાસે આવ્યો છે!