LPG tankers speed: હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સર્જાયેલી તંગદિલી વચ્ચે ભારત માટે રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષના કારણે ઊર્જા પુરવઠા પર જે સંકટ તોળાઈ રહ્યું હતું, તેમાં ઈરાન દ્વારા ભારતીય જહાજોને સુરક્ષિત માર્ગ આપવાની નીતિથી મોટી સફળતા મળી છે.આ અહેવાલની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:
મુંબઈ તરફ આગળ વધતું 'ગ્રીન સાનવી'
ભારતીય ધ્વજ ધરાવતું જહાજ 'ગ્રીન સાનવી' હાલમાં 44,000 મેટ્રિક ટન LPG (લિક્વિફાઈડ પેટ્રોલિયમ ગેસ) લઈને મુંબઈ બંદર તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. જહાજ ટ્રેકિંગ ડેટા અનુસાર, આ ટેન્કર પર્શિયન ગલ્ફમાં લંગરવામાં આવ્યું હતું, જેણે શુક્રવારે સાંજે ઈરાની પ્રાદેશિક જળસીમામાં નિયુક્ત કોરિડોર દ્વારા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સફળતાપૂર્વક પાર કરી છે.
શિપિંગ સ્પીડ: જહાજોની ગતિનું વિજ્ઞાન
LPG અને ઓઇલ ટેન્કરોની ગતિ તેમની જરૂરિયાત, ઇંધણની બચત અને અંતર પર નિર્ભર કરે છે. સમુદ્રી પરિવહનમાં ગતિને મુખ્ય ચાર શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવે છે:
- નોર્મલ સ્પીડ (37 થી 46.3 કિમી/કલાક): આ મોટા તેલ અને ગેસ ટેન્કરોની પ્રમાણભૂત ગતિ છે. જ્યારે ડિલિવરી જલ્દી કરવાની હોય ત્યારે આ ગતિનો ઉપયોગ થાય છે.
- સ્લો સ્ટીમિંગ (33.3 થી 37 કિમી/કલાક): આ ગતિ મુખ્યત્વે ઇંધણ બચાવવા માટે અપનાવવામાં આવે છે. તેનાથી મુસાફરીનો સમય થોડો વધે છે પણ ખર્ચ ઘટે છે.
- એક્સ્ટ્રા સ્લો સ્ટીમિંગ (27.8 થી 33.3 કિમી/કલાક): આને 'આર્થિક ગતિ' પણ કહેવાય છે. ટૂંકા અંતર માટે અથવા જ્યારે બંદરે પહોંચવાની ઉતાવળ ન હોય ત્યારે આ ગતિ વપરાય છે.
- મિનિમલ કોસ્ટ સ્પીડ (22.2 થી 27.8 કિમી/કલાક): આ સૌથી ધીમી ગતિ છે. પરિવહન સમય ઘણો લાંબો થતો હોવાથી જહાજો આ ગતિનો ઉપયોગ ભાગ્યે જ કરે છે.
ભારતની LPG નિર્ભરતા
ભારત હાલમાં વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો LPG આયાતકાર દેશ છે. ભારતની કુલ ગેસ જરૂરિયાતના 60% હિસ્સો વિદેશથી આયાત કરવામાં આવે છે, જ્યારે માત્ર 40% ગેસનું ઉત્પાદન સ્થાનિક સ્તરે થાય છે. આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા અને ટેન્કરોનું સમયસર આગમન ભારતની અર્થવ્યવસ્થા અને સામાન્ય નાગરિકોના રસોડા માટે કેટલું મહત્વનું છે.
આમ, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી ભારતીય જહાજોનું સુરક્ષિત પસાર થવું અને નિર્ધારિત ગતિએ બંદર પર પહોંચવું એ દેશની ઊર્જા વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે નિર્ણાયક પગલું છે.