Ekadashi Vrat Rules: હિન્દુ ધર્મમાં, એકાદશી વ્રતને બધા ઉપવાસોમાં સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. તે ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે. આ દિવસે પૂજા અને ઉપવાસ કરવાથી મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય છે અને ભગવાન વિષ્ણુના આશીર્વાદ મળે છે તેવું માનવામાં આવે છે. જો કે, એકાદશી વ્રત ખૂબ જ આધ્યાત્મિક રીતે ફળદાયી છે, પરંતુ તેના નિયમો પણ એટલા જ કઠોર છે. ભક્તો ઘણીવાર અજાણતાં કેટલીક વસ્તુઓનું સેવન કરે છે જેના કારણે તેમનો ઉપવાસ તૂટી જાય છે, જેના કારણે તેઓ આ પાલનનો સંપૂર્ણ આધ્યાત્મિક લાભ મેળવી શકતા નથી. આ લેખમાં, ચાલો આપણે શોધી કાઢીએ કે એકાદશી વ્રત દરમિયાન કઈ વસ્તુઓનો સખત રીતે ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
એકાદશી વ્રત દરમિયાન ટાળવા માટેના ખોરાક
ચોખા
એકાદશીના દિવસે ચોખા ખાવાની સખત મનાઈ છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, આ દિવસે ભાત ખાવાને "મહર્ષિ મેધાનું માંસ" ખાવા સમાન માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક દ્રષ્ટિકોણથી, ભાતમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે અને તે ચંદ્રથી નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત થાય છે; આ પ્રભાવ મનને અશાંત બનાવે છે અને વ્યક્તિની એકાગ્રતા ઘટાડે છે તેવું માનવામાં આવે છે.
દાળ
માત્ર ભાત જ ટાળવા જોઈએ નહીં; એકાદશી પર, વ્યક્તિએ મસૂર દાળ, ચણા દાળ, અને અળદ દાળ ખાવાનું પણ ટાળવું જોઈએ. આને તામસિક ખોરાક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
લસણ અને ડુંગળી
કોઈપણ સાત્વિક ઉપવાસની જેમ, એકાદશી દરમિયાન લસણ અને ડુંગળીનું સેવન સખત પ્રતિબંધિત છે. આ તામસિક ખોરાકની શ્રેણીમાં આવે છે, જે શરીરમાં સુસ્તી લાવે છે અને મનમાં અશુદ્ધ વિચારો ઉત્પન્ન કરે છે તેવું માનવામાં આવે છે.
શાકભાજી
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, એકાદશીના દિવસે રીંગણ, મૂળા, અને કોબી જેવા શાકભાજી ખાવાનું ટાળવું જોઈએ. આ શાકભાજી અશુદ્ધ માનવામાં આવે છે અને ઉપવાસ દરમિયાન આધ્યાત્મિક ઉર્જા જાળવવા માટે અયોગ્ય માનવામાં આવે છે.
મીઠું
આ શુભ દિવસે, નિયમિત ટેબલ સોલ્ટ (સામાન્ય સફેદ મીઠું) નો ઉપયોગ ટાળવો જોઈએ. તેના બદલે, ફક્ત સિંધવ મીઠું વાપરવું જોઈએ.
એકાદશી વ્રતના નિયમો
- એકાદશી વ્રત ફક્ત એક દિવસ પૂરતું મર્યાદિત નથી; તેના નિયમો દશમી તિથિની રાતથી જ શરૂ થાય છે. તેથી, વ્યક્તિએ દશમીની રાતથી શરૂ થતા તામસિક ખોરાક અને પદાર્થોનો ત્યાગ કરવો જોઈએ.
- આ દિવસે, ફક્ત પોતાના આહારમાં શુદ્ધતા જ નહીં, પણ વિચારની શુદ્ધતા પણ જાળવી રાખવી જરૂરી છે. પરિણામે, વ્યક્તિએ બીજાઓની ટીકા કરવાનું ટાળવું જોઈએ, ક્રોધ ટાળવો જોઈએ અને બ્રહ્મચર્યનું કડક પાલન કરવું જોઈએ.
- ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા તુલસીના સમાવેશ વિના અધૂરી માનવામાં આવે છે; જોકે, યાદ રાખો કે એકાદશીના દિવસે તુલસીના પાન તોડવા ન જોઈએ. તેથી, પૂજા માટે જરૂરી પાન એક દિવસ અગાઉથી ભેગા કરીને સંગ્રહ કરો.
- એકાદશીનું વ્રત ત્યારે જ પૂર્ણ માનવામાં આવે છે જ્યારે તેનું પારણ (વ્રત તોડવું) દ્વાદશી તિથિ (બારમા ચંદ્ર દિવસ) ના શુભ મુહૂર્ત દરમિયાન કરવામાં આવે છે. આમ, ખાતરી કરો કે ઉપવાસ તોડવાનું શુભ સમય અનુસાર કડક રીતે કરવામાં આવે છે.
Disclaimer: આ લેખમાં સમાવિષ્ટ કોઈપણ માહિતી/સામગ્રી/ગણતરીની ચોકસાઈ અથવા વિશ્વસનીયતાની ખાતરી આપવામાં આવતી નથી. આ માહિતી વિવિધ માધ્યમો / જ્યોતિષીઓ / પંચાંગો / પ્રવચનો / માન્યતાઓ / શાસ્ત્રોમાંથી એકત્રિત કરીને તમારા સુધી લાવવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પ્રસારિત કરવાનો છે, તેના વપરાશકર્તાઓએ તેને માત્ર માહિતી તરીકે લેવી જોઈએ. વધુમાં, વપરાશકર્તા પોતે તેના કોઈપણ ઉપયોગ માટે જવાબદાર રહેશે. ગુજરાતી જાગરણ આની પુષ્ટિ કરતુ નથી. તમારો અભિપ્રાય અમને gujaratijagran@jagrannewmedia.com પર મોકલી શકો છો.