અયોધ્યામાં શ્રી રામ મંદિરમાં પ્રસાદની ચોરી લાખો હિન્દુઓની શ્રદ્ધા પર ગંભીર પ્રહાર છે. સદીઓના સંઘર્ષ અને રાહ જોયા પછી બનેલું આ મંદિર વિશ્વભરના હિન્દુઓ માટે શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર છે. આવા મંદિરમાં પ્રસાદની ચોરીને ખૂબ જ ગંભીરતાથી લેવી જોઈએ, પરંતુ દાનના કથિત દુરુપયોગની વાત પ્રકાશમાં આવતાની સાથે જ ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ કેમ શરૂ કરવામાં આવી તે કોઈને ખબર નથી.
આ કેસમાં FIR નોંધાવવાની જરૂર ન હોવાના કારણે ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. એ વિચિત્ર છે કે રામ મંદિરના દાનની ચોરીની જાણ સૌપ્રથમ વિપક્ષી નેતાઓએ કરી હતી, અને તેમણે અવાજ ઉઠાવ્યા પછી જ મંદિર ટ્રસ્ટના અધિકારીઓએ તેની નોંધ લીધી. આ સૂચવે છે કે દાનમાં મળેલા ભંડોળના સંચાલન માટે કોઈ યોગ્ય વ્યવસ્થા નહોતી. ઓછામાં ઓછું હવે, આ ફરજિયાત બનાવવું જોઈએ.
દાન ચોરી કૌભાંડ સામે આવ્યા પછી, ટ્રસ્ટના અધિકારીઓએ આવી કોઈ ઘટનાનો ઇનકાર કેમ કર્યો તે સમજવું મુશ્કેલ છે. દાનની ગણતરીમાં સામેલ લોકોના સ્થળોએ લાખો રૂપિયા મળી આવ્યા ત્યારે જ થોડી ગંભીરતા દાખવવાનું શરૂ થયું. આમાંના કેટલાક વ્યક્તિઓએ મોંઘી મિલકતો ખરીદી અને તેમની સંપત્તિનું જાહેર પ્રદર્શન કર્યું. આ બધાને ધ્યાનમાં રાખીને, દાનનો દુરુપયોગ કેટલા સમયથી ચાલી રહ્યો હતો તે કહેવું મુશ્કેલ છે.
એ વાત સાચી છે કે ટ્રસ્ટની વિનંતી પર આખરે એક ખાસ તપાસ ટીમની રચના કરવામાં આવી છે. આ ટીમ દાન પેટીઓની સુરક્ષા વ્યવસ્થા, ભંડોળની ગણતરી અને બેંકમાં જમા કરાવવાની પ્રક્રિયાની તપાસ કરશે. જોકે, આ ટીમ માટે એ પણ યોગ્ય રહેશે કે દાનના દુરુપયોગનો પ્રથમ સ્થાને જ ખ્યાલ ન આવ્યો તેના કારણોની પણ તપાસ કરવામાં આવે.
કોઈને પણ એ સમજવું મુશ્કેલ છે કે આવા પ્રતિષ્ઠિત મંદિરમાં પહેલા દિવસથી જ દાનના દરેક પૈસાને યોગ્ય રીતે હેન્ડલ કરવા માટે કોઈ સિસ્ટમ કેમ ન હતી. કોઈએ જવાબ આપવો જોઈએ કે શરૂઆતમાં જે રૂમમાં દાનપેટીઓ ખોલવામાં આવતી હતી અને પૈસા ગણાતા હતા ત્યાં સીસીટીવી કેમેરા કેમ ન લગાવવામાં આવ્યા.
ખાસ તપાસ ટીમ માટે એ યોગ્ય રહેશે કે તે તેની તપાસ એવી રીતે કરે કે જવાબદાર બધા લોકોની ધરપકડ થાય અને ટ્રસ્ટની અંદર જે લોકો જરૂરી જવાબદારીનું સ્તર દર્શાવવામાં નિષ્ફળ ગયા હોય તેમને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવે. એ નોંધવું જોઈએ કે કોઈપણ શ્રદ્ધાના સ્થળે ભક્તો તરફથી મળેલા દાનમાં કોઈપણ ગેરરીતિ તેમના વિશ્વાસને ઊંડે સુધી નુકસાન પહોંચાડે છે.