Supreme Court On UGC Equality Regulations: સુપ્રીમ કોર્ટે યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (University Grants Commission) ના 2026ના નવા નિયમો પર વચગાળાનો સ્ટે લગાવ્યો છે. કોર્ટએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કેસના અંતિમ નિકાલ સુધી 2012ના UGC નિયમો જ અમલમાં રહેશે. સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટએ ચેતવણી આપી હતી કે નવા નિયમોમાં હસ્તક્ષેપ ન કરવામાં આવે તો તેના ખતરનાક અને વિભાજનકારી પરિણામો આવી શકે છે અને સમાજમાં ફાટ પડી શકે છે.
કોર્ટએ વધુમાં કહ્યું કે, હાંસિયામાં ધકેલાયેલા વર્ગો માટે ઉપલબ્ધ નિવારણ પદ્ધતિઓ ચાલુ રહેવી જોઈએ અને અરજદારોને ન્યાયથી વંચિત રાખી શકાય નહીં. સુનાવણી દરમિયાન જાતિ આધારિત ભેદભાવની વ્યાખ્યા, તેનો વ્યાપ અને બંધારણીય માન્યતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા. બેન્ચે આશંકા વ્યક્ત કરી કે નવા નિયમો છાત્રાલયો અને શૈક્ષણિક કેમ્પસોમાં અલગતાની ભાવના પેદા કરી શકે છે.
કોર્ટે 2019થી પેન્ડિંગ અરજી સાથે તમામ નવી અરજીઓને જોડવાનો આદેશ આપ્યો છે અને કેન્દ્ર સરકાર તથા સંબંધિત પક્ષોને 19 માર્ચ સુધીમાં તેમના જવાબો દાખલ કરવા માટે નોટિસ જારી કરી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણીમાંથી 10 મુખ્ય મુદ્દા
2026ના UGC નવા નિયમો પર વચગાળાનો સ્ટે
કેસના અંતિમ નિર્ણય સુધી નવા નિયમો લાગુ નહીં થાય તેવું કોર્ટએ સ્પષ્ટ કર્યું.
2012ના નિયમો અમલમાં રહેશે
કલમ 142 હેઠળની વિશેષ સત્તાનો ઉપયોગ કરીને કોર્ટએ હાલ માટે દેશભરની યુનિવર્સિટીઓ અને સંસ્થાઓમાં 2012ના UGC નિયમો જ અમલમાં રાખવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
સામાજિક વિભાજન અંગે ચેતવણી
બેન્ચે જણાવ્યું કે હસ્તક્ષેપ ન થાય તો નવા નિયમો સમાજમાં વિભાજન અને ખતરનાક પરિણામો ઊભા કરી શકે છે.
જાતિ આધારિત ભેદભાવની વ્યાખ્યા પર પ્રશ્નો
અરજીકર્તાઓએ દલીલ કરી કે કેટલાક પ્રાવધાનો ભેદભાવને માત્ર ચોક્કસ વર્ગો સુધી મર્યાદિત કરે છે અને અન્ય વર્ગોને બહાર રાખે છે.
બંધારણની કલમ 14નો મુદ્દો
અરજીકર્તાઓએ કહ્યું કે સમાનતાનો અધિકાર આપતી કલમ 14 મુજબ ભેદભાવ કોઈ એક જ વર્ગ સામે જ થઈ શકે એવું માનવું ખોટું છે.
વ્યવહારુ ઉદાહરણો પર ચર્ચા
કોર્ટએ વિવિધ પ્રાદેશિક અને સાંસ્કૃતિક પૃષ્ઠભૂમિના વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે થતી અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ જેવા કિસ્સાઓમાં નિયમો કેવી રીતે લાગુ પડશે તે અંગે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો.
છાત્રાલયોમાં અલગતાનો ભય
નવા નિયમોથી છાત્રાલયોમાં સાથે રહેતા વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે અવિશ્વાસ અને અલગતાની લાગણી વધવાની શક્યતા અંગે કોર્ટએ ચિંતા વ્યક્ત કરી.
પ્રગતિશીલ સમાજ સામે પ્રતિગામી દિશા
બેન્ચે ટિપ્પણી કરી કે જ્યારે સમાજને વધુ સમાવિષ્ટ બનાવવાની જરૂર છે, ત્યારે કાયદામાં પ્રતિગામી વિચારધારા શા માટે દાખલ થાય છે તે પ્રશ્નજનક છે.
2019થી પેન્ડિંગ અરજીનો ઉલ્લેખ
કોર્ટનું ધ્યાન દોરાયું કે 2012ના નિયમોને લઈને અરજી 2019થી પેન્ડિંગ છે, છતાં 2026ના નવા નિયમો લાવવામાં આવ્યા.
તમામ અરજીઓ એકસાથે સાંભળવાનો આદેશ
નવી અરજીઓને 2019ની પેન્ડિંગ અરજી સાથે ટેગ કરી દેવામાં આવી છે અને તમામ પક્ષોને 19 માર્ચ સુધી જવાબ દાખલ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.