DGCA new refund rules: હવાઈ મુસાફરી કરનારા લોકો માટે એક રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. અવારનવાર ફ્લાઇટ ટિકિટ કેન્સલ કરાવતી વખતે લાગતા ભારે ચાર્જ અને રિફંડ મેળવવામાં થતી વિલંબની ફરિયાદોને ધ્યાનમાં રાખીને, ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) એ નવા કડક નિયમો લાગુ કર્યા છે. આ નિયમો 26 માર્ચ, 2026 થી અમલમાં આવી ગયા છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મુસાફરોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો અને રિફંડ પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવાનો છે.
48-કલાકનો 'લુક-ઇન' પિરિયડ અને ફ્રી કેન્સલેશન
નવા નિયમો મુજબ, હવે મુસાફરોને 48 કલાકનો 'લુક-ઇન' વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે. જો તમે ટિકિટ બુક કરાવ્યાના 48 કલાકની અંદર તેને કેન્સલ કરો છો અથવા તેમાં કોઈ ફેરફાર કરો છો, તો એરલાઇન તમારી પાસેથી કોઈ પણ પ્રકારનો કેન્સલેશન ચાર્જ વસૂલી શકશે નહીં.
ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો
આ સુવિધાનો લાભ ત્યારે જ મળશે જો ટિકિટ એરલાઇનની સત્તાવાર વેબસાઇટ પરથી સીધી બુક કરવામાં આવી હોય.
સ્થાનિક ફ્લાઇટ્સ માટે, મુસાફરીની તારીખ બુકિંગના 7 દિવસ પછીની હોવી જોઈએ.
આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ માટે આ સમયગાળો ઓછામાં ઓછો 15 દિવસનો હોવો જોઈએ.
રિફંડ માટેની નિશ્ચિત સમયરેખા
રિફંડ માટે મુસાફરોને હવે લાંબી રાહ જોવી પડશે નહીં. DGCA એ પેમેન્ટ મોડ મુજબ સમયસીમા નક્કી કરી છે:
રોકડ બુકિંગ: જો ટિકિટ એરપોર્ટ કાઉન્ટર પર રોકડ આપીને ખરીદી હોય, તો કેન્સલેશન વખતે તાત્કાલિક રોકડ રિફંડ આપવું પડશે.
ક્રેડિટ/ડેબિટ કાર્ડ: કાર્ડ દ્વારા કરેલી ચુકવણીનું રિફંડ 7 દિવસની અંદર સીધું જ ગ્રાહકના ખાતામાં જમા કરવાનું રહેશે.
ટ્રાવેલ એજન્ટ દ્વારા બુકિંગ: જો ટિકિટ કોઈ એજન્ટ કે થર્ડ પાર્ટી એપ દ્વારા બુક કરી હોય, તો પણ રિફંડની અંતિમ જવાબદારી એરલાઇનની રહેશે. એરલાઇને સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે મુસાફરને 14 કાર્યકારી દિવસોમાં રિફંડ મળી જાય.
કેન્સલેશન ચાર્જ પર મર્યાદા (Cap)
ઘણીવાર એરલાઇન્સ ટિકિટના મૂળ ભાવ કરતા પણ વધુ કેન્સલેશન ચાર્જ વસૂલતી હતી. હવે, કેન્સલેશન ફી ટિકિટના 'બેઝિક ફેઅર' (મૂળ ભાડું) અને 'ફ્યુઅલ સરચાર્જ' ના સરવાળા કરતા વધારે હોઈ શકે નહીં. વધુમાં, બુકિંગ સમયે જ કેન્સલેશન પોલિસી સ્પષ્ટ રીતે જણાવવી ફરજિયાત છે.
ટેક્સ અને ફીનું સંપૂર્ણ રિફંડ
જો તમારી ટિકિટ 'નોન-રિફંડેબલ' કેટેગરીની હોય અથવા તમે ફ્લાઇટ ચૂકી જાઓ (No-show), તો પણ એરલાઇને મુસાફર પાસેથી વસૂલેલા તમામ સરકારી ટેક્સ અને એરપોર્ટ ફી (જેમ કે UDF અને PSF) પરત કરવા પડશે.
'ક્રેડિટ શેલ' અંગેનો નવો નિયમ
અગાઉ એરલાઇન્સ મુસાફરોની સંમતિ વગર રિફંડની રકમને 'ક્રેડિટ શેલ'માં જમા કરી દેતી હતી, જેનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં તે જ એરલાઇનમાં ટિકિટ લેવા માટે જ કરી શકાતો. હવે, ગ્રાહકની લેખિત કે સ્પષ્ટ સંમતિ વગર એરલાઇન્સ રકમને ક્રેડિટ શેલમાં ટ્રાન્સફર કરી શકશે નહીં. મુસાફર પાસે રોકડ કે બેંક રિફંડ લેવાનો પૂરો હક રહેશે.
DGCA ના આ સુધારા મુસાફરો માટે આર્થિક સુરક્ષા અને માનસિક શાંતિ લાવનારા સાબિત થશે.