Relationship Tips: શું તમારી સાથે ક્યારેય એવું બન્યું છે કે તમે ઓફિસેથી ભારે કામકાજ અને માનસિક તણાવ સાથે ઘરે આવો, પણ જેવું તમે તમારા પાર્ટનરને મળો કે તેમને ગળે લગાવો, બધો જ થાક પળવારમાં ગાયબ થઈ જાય? આપણને લાગે છે કે આ માત્ર 'પ્રેમ' છે, પરંતુ હકીકતમાં આની પાછળ આપણું મગજ અને જટિલ રસાયણો કામ કરી રહ્યા હોય છે. ચાલો સમજીએ કે તમારા પાર્ટનરની હાજરી કેવી રીતે તમારા શરીર માટે 'સ્ટ્રેસ-બસ્ટર'નું કામ કરે છે.
ઓક્સિટોસિન: કુદરતી 'લવ હોર્મોન'
જ્યારે તમે તમારા જીવનસાથીનો હાથ પકડો છો અથવા તેમને આલિંગન (Hug) આપો છો, ત્યારે મગજમાં ઓક્સિટોસિન નામનું હોર્મોન રિલીઝ થાય છે.
- તે લોહીના દબાણને નિયંત્રિત કરે છે.
- શરીરના સ્નાયુઓને આરામ આપે છે.
- તમને સુરક્ષા અને હૂંફનો અનુભવ કરાવે છે.
કોર્ટિસોલમાં ઘટાડો (તણાવ મુક્તિ)
દિવસભરની દોડધામ અને ટેન્શનને કારણે શરીરમાં કોર્ટિસોલ (Cortisol) નામના તણાવ હોર્મોનનું સ્તર વધી જાય છે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો કહે છે કે:
- જીવનસાથી સાથે વિતાવેલી થોડી ક્ષણો આ હોર્મોનને ઝડપથી ઘટાડે છે.
- જેમ જેમ કોર્ટિસોલ ઘટે છે, તેમ તેમ માનસિક અને શારીરિક થાક દૂર થવા લાગે છે.
ડોપામાઇનનો જાદુ: 'ફીલ-ગુડ' ફેક્ટર
આપણે જેને પ્રેમ કરીએ છીએ તેમને જોતા જ મગજમાં ડોપામાઇનરિલીઝ થાય છે. આ એ જ કેમિકલ છે જે આપણને ઈનામ જીતવાથી કે મનપસંદ ખોરાક ખાવાથી મળે છે.
- તે તમારા મૂડને તરત જ 'બૂસ્ટ' કરે છે.
- થાકેલા મનને ફરીથી ઉત્સાહિત (Re-energize) કરે છે.
સુરક્ષાની ભાવના અને મનોવિજ્ઞાન
મનોવિજ્ઞાન અનુસાર, મનુષ્યનું મન ત્યારે જ સંપૂર્ણ આરામ કરી શકે છે જ્યારે તે સુરક્ષિત અનુભવે.
- બહારની દુનિયામાં મન હંમેશા 'સતર્ક' (Alert mode) હોય છે.
- પાર્ટનર પાસે આવતા જ મગજને સંકેત મળે છે કે હવે કોઈ ખતરો નથી, એટલે તે 'રિલેક્સ મોડ'માં આવી જાય છે.
તમારા પાર્ટનર સાથે વિતાવેલો સમય એ માત્ર સામાજિક જરૂરિયાત નથી, પણ તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે એક થેરાપી સમાન છે. એટલે જ, દિવસ ગમે તેટલો ખરાબ રહ્યો હોય, તમારા પ્રિયજન સાથેની બે મિનિટની વાતચીત પણ જાદુઈ સાબિત થઈ શકે છે.