Agriculture News: ગુજરાતના નર્મદા જિલ્લાના ધામદ્રા ગામના એક પ્રગતિશીલ ખેડૂતે પરંપરાગત ખેતીના ચીલાચાલુ માર્ગને છોડી પ્રાકૃતિક ખેતીનું એવું મોડેલ ઊભું કર્યું છે કે જે આજે દેશભરના વહીવટી અધિકારીઓ માટે પણ અભ્યાસનો વિષય બન્યું છે. ખેડૂત દેવાભાઈ તડવીએ પોતાની પાંચ એકર જમીનમાં ‘ઝીરો બજેટ નેચરલ ફાર્મિંગ’ પદ્ધતિ દ્વારા લાખોની કમાણી સાથે સ્વાસ્થ્યપ્રદ ખેતીનો મંત્ર આપ્યો છે.
કિંમતી વૃક્ષો અને દુર્લભ ઔષધિઓનું વાવેતર
દેવાભાઈએ રાસાયણિક ખાતરોનો સંપૂર્ણ ત્યાગ કરીને પોતાની જમીનમાં વિવિધ કિંમતી વનસ્પતિઓનું વાવેતર કર્યું છે:
- કિંમતી વૃક્ષો: રક્તચંદન, અગરવુડ અને મહાગોની જેવા અંદાજે 2,000 જેટલા વૃક્ષો.
- ઔષધિઓ: કાળી હળદર, શતાવરી અને સર્પગંધા જેવી દુર્લભ આયુર્વેદિક ઔષધિઓ.
- પદ્ધતિ: સંપૂર્ણપણે પ્રાકૃતિક અને ઓર્ગેનિક ખેતી, જેનાથી ખેતીનો ખર્ચ ઘટ્યો છે અને આવકમાં અનેકગણો વધારો થયો છે.
IAS અને IPS અધિકારીઓએ લીધી મુલાકાત
દેવાભાઈની આ સફળતાની નોંધ માત્ર ગુજરાતમાં જ નહીં, પણ રાષ્ટ્રીય સ્તરે લેવાઈ છે. લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી નેશનલ એકેડેમી ઓફ એડમિનિસ્ટ્રેશન (LBSNAA), મસૂરી ખાતે તાલીમ લઈ રહેલા દેશના 700 જેટલા ભાવિ IAS અને IPS અધિકારીઓએ ધામદ્રા ગામની મુલાકાત લીધી હતી. આ તાલીમાર્થી અધિકારીઓએ દેવાભાઈના મોડેલ ફાર્મ પર રૂબરૂ જઈને પ્રાકૃતિક ખેતીના પાઠ શીખ્યા હતા અને જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા માટેના તેમના નવતર પ્રયોગોને બિરદાવ્યા હતા.
ખેડૂતનો સંદેશ: 'ઝીરો બજેટ ખેતી એ જ ભવિષ્ય'
"શરૂઆતમાં રાસાયણિક ખેતીમાં ખર્ચ વધતો હતો અને જમીન બગડતી હતી, પરંતુ પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવ્યા પછી મારી આવક તો વધી જ છે, સાથે જમીન પણ ફળદ્રુપ બની છે. મને આનંદ છે કે દેશના ભાવિ અધિકારીઓ મારા ખેતરની મુલાકાત લઈ રહ્યા છે અને પ્રાકૃતિક ખેતીના ફાયદા સમજી રહ્યા છે." - દેવાભાઈ તડવી, પ્રગતિશીલ ખેડૂત
દેવાભાઈ તડવીનું આ મોડેલ ફાર્મ સાબિત કરે છે કે જો ખેડૂત સૂઝબૂઝ અને નવી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે, તો ખેતી એ ખોટનો સોદો નથી. સરકાર પણ હવે આવા ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે જેથી દેશમાં પ્રાકૃતિક ખેતીનો વ્યાપ વધે.