Electoral Roll Revision: ભારતના ચૂંટણી પંચ દ્વારા ગુજરાતમાં ચાલી રહેલી મતદાર યાદીની ખાસ સઘન સુધારણા (SIR) ઝુંબેશ અંતર્ગત એક મહત્વનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. રાજ્યના નાગરિકોની સુવિધા અને કોઈપણ પાત્ર મતદાર રહી ન જાય તેવા ઉમદા ઉદ્દેશ્ય સાથે, દાવા અને વાંધાઓ રજૂ કરવાની સમયમર્યાદામાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. હવે મતદારો 30 જાન્યુઆરી, 2026 સુધી પોતાની વિગતો અપડેટ કરાવી શકશે.
શું છે આ ખાસ સઘન સુધારણા (SIR)?
ગુજરાત રાજ્યમાં તા. 27 ઓક્ટોબર, 2025થી આ ઝુંબેશની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. આ વખતે તા. 01.01.2026ની લાયકાતની તારીખ નક્કી કરવામાં આવી છે, એટલે કે જે યુવાનોની ઉંમર 1 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ 18 વર્ષ પૂર્ણ થતી હોય, તેઓ પણ મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવી શકશે.
મુસદ્દા યાદી અને સમયમર્યાદામાં ફેરફાર
ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, ગણતરીના તબક્કાની કામગીરી બાદ 19 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ મુસદ્દા (Draft) મતદાર યાદી પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી હતી. અગાઉ આ યાદી સામે વાંધા કે સુધારા રજૂ કરવાની છેલ્લી તારીખ 18 જાન્યુઆરી, 2026 હતી, પરંતુ હવે નાગરિકોના હિતમાં આ મુદત વધારીને 30 જાન્યુઆરી, 2026 (શુક્રવાર) કરવામાં આવી છે.
ઝુંબેશનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય
ચૂંટણી પંચે આ સુધારણા માટે એક સૂત્ર જાહેર કર્યું છે:
“પાત્રતા ધરાવતો મતદાર રહી ન જાય, પાત્રતા ન ધરાવતા મતદાર સામેલ ન થાય”
આ ઝુંબેશ દ્વારા મતદાર યાદીમાં રહેલી ક્ષતિઓ દૂર કરવી, અવસાન પામેલા કે સ્થળાંતરિત થયેલા મતદારોના નામ કમી કરવા અને નવા લાયક મતદારોના નામ ઉમેરીને મતદાર યાદીને સંપૂર્ણપણે શુદ્ધ અને સચોટ બનાવવાનો પ્રયાસ છે.
નાગરિકો માટે મહત્વની સૂચના
જો તમારું નામ મુસદ્દા યાદીમાં ન હોય અથવા વિગતોમાં કોઈ સુધારો (જેમ કે નામ, અટક, જન્મતારીખ કે સરનામું) જરૂરી હોય, તો તમે નીચે મુજબની સુવિધાનો લાભ લઈ શકો છો:
ઓનલાઈન: ચૂંટણી પંચના પોર્ટલ અથવા 'Voter Helpline' એપ દ્વારા.
ઓફલાઈન: તમારા વિસ્તારના સંબંધિત BLO (બૂથ લેવલ ઓફિસર)નો સંપર્ક કરીને જરૂરી ફોર્મ ભરી શકાય છે.
કયા ફોર્મનો ઉપયોગ કરવો?
મતદારોએ પોતાની જરૂરિયાત મુજબ અલગ-અલગ ફોર્મ ભરવાના હોય છે, જેની વિગત આ મુજબ છે:
ફોર્મ નં. 6: નવા મતદાર તરીકે નામ નોંધાવવા માટે (જેમની ઉંમર ૧૮ વર્ષ પૂર્ણ થઈ હોય).
ફોર્મ નં. 6-A: મતદાર યાદીની વિગતો સાથે આધાર કાર્ડ લિંક કરવા માટે.
ફોર્મ નં. 7: મતદાર યાદીમાં નામ સામે વાંધો લેવા અથવા નામ કમી કરવા માટે (અવસાન કે સ્થળાંતરના કિસ્સામાં).
ફોર્મ નં. 8: રહેઠાણના ફેરફાર, હાલની મતદાર યાદીમાં સુધારા-વધારો કરવા અથવા નવું (Replacement) EPIC કાર્ડ મેળવવા માટે.
ખાસ ઝુંબેશના દિવસો (Special Drive Days)
સામાન્ય રીતે રવિવારના દિવસે મતદાન મથકો પર ખાસ ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવે છે. 30 જાન્યુઆરી સુધી લંબાવવામાં આવેલી મુદત દરમિયાન, નજીકના રવિવારે આપ આપના મતદાન મથકે જઈને રૂબરૂમાં BLOને મળી શકો છો. ત્યાં મુસદ્દા મતદાર યાદી ખુલ્લી મૂકવામાં આવેલી હોય છે જેમાં આપ આપનું નામ ચેક કરી શકો છો.
ખાસ સઘન સુધારણા (SIR) અને સામાન્ય સુધારણા (SSR) વચ્ચેનો તફાવત
SIR (Special Intensive Revision): આમાં BLO દ્વારા ઘરે-ઘરે જઈને (Door-to-Door) ચકાસણી કરવામાં આવે છે, જેથી એક પણ નાગરિક વંચિત ન રહે.
આ પ્રક્રિયામાં ફોટાવાળી મતદાર યાદીને વધુ સચોટ બનાવવા માટે લેટીટ્યુડ-લોન્ગીટ્યુડ (GIS Mapping) જેવી આધુનિક ટેકનોલોજીનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
હેલ્પલાઇન અને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ
ટોલ ફ્રી નંબર: કોઈપણ મુંઝવણ માટે નાગરિકો 1950 હેલ્પલાઇન નંબર પર કોલ કરી શકે છે.
NVSP પોર્ટલ: voters.eci.gov.in પર જઈને ઓનલાઈન સ્ટેટસ જાણી શકાય છે.
Voter Helpline App: મોબાઈલ દ્વારા ઘરે બેઠા જ નામની નોંધણી કે સુધારો કરી શકાય છે.
કોણ ફોર્મ ભરી શકે?
- ભારતીય નાગરિક હોવા જોઈએ.
- તા. 01.01.202 ના રોજ કે તે પહેલા 18 વર્ષની ઉંમર પૂરી થતી હોવી જોઈએ.
- સામાન્ય રીતે જે તે મતવિસ્તારના રહીશ હોવા જોઈએ.