Loading...

મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં CAGR, XIRR અને સંપૂર્ણ વળતરનો અર્થ શું છે? સરળભાષામાં સમજો

રોકાણમાંથી કુલ નફો કે નુકસાન માપવાનો સંપૂર્ણ વળતર એ સૌથી સરળ રસ્તો છે. તે તમને જણાવે છે કે તમારા રોકાણમાં કેટલો વધારો થયો છે કે ઘટાડો થયો છે.

By: Hariom SharmaEdited By: Hariom Sharma Publish Date: Wed 04 Mar 2026 10:38 PM (IST)Updated: Wed 04 Mar 2026 10:38 PM (IST)
why-serious-investors-always-check-both-cagr-and-xirr-when-evaluating-their-sip-performance-in-mutual-funds-702794

નવી દિલ્હી. મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરતી વખતે, રોકાણકારો ઘણીવાર CAGR, XIRR અને સંપૂર્ણ વળતર જેવા શબ્દો સાંભળે છે. આ ત્રણેય વળતર માપવાની અલગ અલગ રીતો છે, અને દરેકનો ઉપયોગ અલગ અલગ પરિસ્થિતિઓમાં થાય છે. જો તમે HDFC મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અથવા SBI મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવા ઇક્વિટી ફંડમાં રોકાણ કરી રહ્યા છો, તો આ શબ્દોને સમજવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ફક્ત યોગ્ય વળતર મેટ્રિક્સને સમજીને જ તમે તમારી રોકાણ વ્યૂહરચના અને લક્ષ્યોનું સચોટ મૂલ્યાંકન કરી શકો છો.

સંપૂર્ણ વળતર શું છે?

રોકાણમાંથી કુલ નફો કે નુકસાન માપવાનો સંપૂર્ણ વળતર એ સૌથી સરળ રસ્તો છે. તે તમને જણાવે છે કે તમારા રોકાણમાં કેટલો વધારો થયો છે કે ઘટાડો થયો છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે ₹1 લાખનું રોકાણ કર્યું હોય અને તે 2 વર્ષ પછી ₹1.40 લાખ થઈ જાય, તો તમારું સંપૂર્ણ વળતર 40% હશે.

પરંતુ તેની એક નોંધપાત્ર મર્યાદા છે - તે સમય ક્ષિતિજને ધ્યાનમાં લેતી નથી. 40% વળતર 2 વર્ષમાં પ્રાપ્ત થાય છે કે 5 વર્ષમાં, તે ફરક પાડે છે. તેથી, ટૂંકા ગાળાના રોકાણો (સામાન્ય રીતે 1 વર્ષથી ઓછા) માટે સંપૂર્ણ વળતર વધુ ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.

CAGR (ચક્રવૃદ્ધિ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર) શું છે?

CAGR એટલે "ચક્રવૃદ્ધિ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર". તે તમને જણાવે છે કે તમારું રોકાણ દર વર્ષે સરેરાશ કેટલું વધે છે, ધારો કે તે ચક્રવૃદ્ધિના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને વધે છે. ધારો કે તમે 5 વર્ષ માટે ₹1 લાખનું રોકાણ કર્યું અને તે ₹2 લાખ થયું. CAGR તમને જણાવે છે કે તમારા પૈસા દર વર્ષે સરેરાશ કેટલા વધે છે.

લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે CAGR અત્યંત ઉપયોગી છે કારણ કે તે સમય અને ચક્રવૃદ્ધિ બંનેને ધ્યાનમાં લે છે. જ્યારે તમે વિવિધ ફંડ્સની તુલના કરો છો - જેમ કે લાર્જ-કેપ અને મિડ-કેપ ફંડ - ત્યારે CAGR સરખામણી માટે વધુ સારો આધાર પૂરો પાડે છે.

XIRR શું છે?

XIRR (એક્સટેન્ડેડ ઇન્ટરનલ રેટ ઓફ રિટર્ન) એવા રોકાણો માટે ઉપયોગી છે જ્યાં પૈસા અલગ અલગ સમયે રોકાણ કરવામાં આવે છે, જેમ કે SIP (સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન) દ્વારા. SIP માં દર મહિને અલગ અલગ તારીખે રોકાણનો સમાવેશ થાય છે, તેથી સરળ CAGR સાચું ચિત્ર પ્રતિબિંબિત ન પણ કરી શકે. XIRR દરેક રોકાણની તારીખ અને રકમ ધ્યાનમાં લઈને વાસ્તવિક વાર્ષિક વળતરની ગણતરી કરે છે.

જો તમે 3 વર્ષ માટે SIP માં દર મહિને ₹5,000 નું રોકાણ કરો છો, તો XIRR તમને તમારા એકંદર વાર્ષિક વળતર દર જણાવશે. તેથી, નિયમિત રોકાણકારો માટે XIRR ને સૌથી સચોટ મેટ્રિક માનવામાં આવે છે.

રોકાણકારો માટે તે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?

આ ત્રણ માપદંડોને સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે દરેક રોકાણ શૈલી માટે યોગ્ય વળતર માપદંડ અલગ અલગ હોય છે.

  • ટૂંકા ગાળા માટે: સંપૂર્ણ વળતર
  • લાંબા ગાળાના એકમ રોકાણ માટે: CAGR
  • SIP અથવા અનિયમિત રોકાણો માટે: XIRR

યોગ્ય મેટ્રિક્સનો ઉપયોગ કરવાથી તમને વધુ સારા નિર્ણયો લેવામાં, તમારા લક્ષ્યો તરફ પ્રગતિ માપવામાં અને ભંડોળની પસંદગીમાં સુધારો કરવામાં મદદ મળી શકે છે. આખરે, સ્માર્ટ રોકાણ ફક્ત વળતર જોવાથી જ નહીં, પરંતુ તેમને યોગ્ય રીતે સમજવાથી શરૂ થાય છે.

(નોંધ: અહીં કોઈ રોકાણ સલાહ આપવામાં આવતી નથી. જાગરણ બિઝનેસ રોકાણ સલાહ આપતું નથી. મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ બજારના જોખમોને આધીન છે, તેથી રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને પ્રમાણિત એક્સપર્ટની સલાહ લો.)