4G 4.5G 5g And 5.5G Network: 6G નેટવર્ક ટેકનોલોજીની ચર્ચા વિશ્વભરમાં થઈ રહી છે.વર્ષ 2030 સુધીમાં ભારત સહિત કેટલાક દેશો આ નેટવર્ક ટેકનોલોજી લોન્ચ કરશે. આ માટે એક ટેસ્ટ બેડ પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તાજેતરના મોબાઇલ વર્લ્ડ કોંગ્રેસ (MWC 2025)માં PM મોદીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત 6G લોન્ચ કરનારા પ્રથમ દેશોમાંનો એક હશે.
ભારતમાં 4G સેવા લગભગ 11 વર્ષ પહેલા વર્ષ 2014માં વ્યાપારી રીતે શરૂ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ભારતમાં 4.5G અને 5G સર્વિસ પણ શરૂ કરવામાં આવી છે. 5.5G અથવા 5G-A (એડવાન્સ્ડ) સર્વિસ પણ શરૂ થવાની છે. 4G, 4.5G, 5G અને 5.5G નેટવર્ક ટેકનોલોજી વચ્ચે શું તફાવત છે? ટેલિકોમ નેટવર્કને નંબર આપવાની પ્રક્રિયા શું છે? ચાલો જાણીએ…
4G, 4.5G, 5G અને 5.5G વચ્ચે શું તફાવત છે?
4G, 4.5G, 5G અને 5.5G વાયરલેસ નેટવર્ક ટેકનોલોજીની વિવિધ પેઢીઓ છે. Gનો અર્થ જનરેશન છે. 4G ચોથી પેઢીની નેટવર્ક ટેકનોલોજી, જેને LTE અથવા લોંગ ટર્મ ઇવોલ્યુશન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. 5G તેનું અપગ્રેડેડ વર્ઝન છે, જે 4G કરતા 10 ગણું ઝડપી છે. 4.5G ને 4G અને 5G વચ્ચેનું નેટવર્ક માનવામાં આવે છે, જ્યારે 5.5Gને 5G-A તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, જે 5Gનું અદ્યતન વર્ઝન છે.
4Gએ મોબાઇલ ટેકનોલોજીમાં પરિવર્તન લાવ્યું છે. આ ચોથી પેઢીની નેટવર્ક ટેકનોલોજીએ વિશ્વને હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ ડેટા અને ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા ઑડિઓ અને વિડિયો કૉલિંગનો પરિચય કરાવ્યો. આ ટેકનોલોજી LTE અથવા લોંગ ટર્મ ઇવોલ્યુશન ટેકનોલોજી પર આધારિત છે, જે ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા વિડિઓ સ્ટ્રીમિંગને મંજૂરી આપે છે. IoT, અથવા ઇન્ટરનેટ ઑફ થિંગ્સ, ઉપકરણો 4G ના આગમન પછી લોકપ્રિય બન્યા છે.
4.5G
તે 4G અને 5G વચ્ચે પુલ તરીકે કામ કરે છે. આ નેટવર્ક ટેકનોલોજી 4G કરતા ઝડપી છે અને વધુ ક્ષમતા સાથે ડેટા ટ્રાન્સફર કરી શકે છે. તે VoLTE (વોઇસ ઓવર LTE) કનેક્ટિવિટીને સક્ષમ કરે છે. તે ઓડિયો કોલ અને ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ માટે પરવાનગી આપે છે.
5G
5G, પાંચમી પેઢીની નેટવર્ક ટેકનોલોજી હાલમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. ભારતમાં વર્ષ 2022માં 5G સર્વિસ વ્યાપારી રીતે શરૂ કરવામાં આવી હતી. ફક્ત ત્રણ વર્ષમાં દેશના લગભગ 99 ટકા જિલ્લાઓ 5G સેવાઓ સાથે જોડાયેલા છે. 4.5G ની જેમ, 5G ઝડપી ઇન્ટરનેટ ડેટા ગતિ અને ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળી ઑડિઓ કૉલિંગ સેવાઓ પ્રદાન કરે છે. તે 4.5G માંથી પણ એક અપગ્રેડ છે, જેમાં ઇન્ટરનેટ ડેટા ક્ષમતા 4G કરતા 10 ગણી વધારે છે.
5.5G
તેને 5G-A અથવા 5G એડવાન્સ્ડ પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે. તે હાલના 5G અને આગામી 6G વચ્ચે પુલ તરીકે કામ કરશે. તે સંદેશાવ્યવહારને સુધારવા માટે 5G સેવાઓને વધુ વધારશે. આ ટેકનોલોજી મોબાઇલ ઉપકરણો તેમજ AI અને મશીનો વચ્ચે કનેક્ટિવિટી પ્રદાન કરશે. ઘણી ટેલિકોમ કંપનીઓએ 5.5G શરૂ કરી દીધું છે.
જો 4G, 4.5G, 5G અને 5.5G ને સરળ શબ્દોમાં સમજાવવામાં આવે તો આ બધી નેટવર્ક ટેકનોલોજીમાં દરેક પેઢી સાથે કનેક્ટિવિટી સુધરે છે. ઉદાહરણ તરીકે જો 4Gમાં 100Mbpsની ઝડપે ડેટા ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે તો 5G માં 1Gbpsની ઝડપે ઇન્ટરનેટ ડેટા ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે. તે જ સમયે 4.5G માં ઇન્ટરનેટ ડેટા સ્પીડ 4G કરતા વધુ સારી હશે. તે MIMO એટલે કે બહુવિધ ઇનપુટ અને બહુવિધ આઉટપુટ પર આધારિત છે, જેમાં બહુવિધ ઉપકરણો સાથે એકસાથે ડેટા એક્સેસ કરી શકાય છે.
નેટવર્ક નંબરિંગ પ્રક્રિયા કેવી રીતે અમલમાં મૂકવામાં આવે છે?
નેટવર્ક નંબરિંગ પ્રક્રિયા દરેક પેઢી સાથે આગળ વધે છે. જેમ જેમ કોમ્યુનિકેશન ટેકનોલોજી આગળ વધે છે, તેમ તેમ પેઢીઓની સંખ્યા પણ વધતી જાય છે. દરેક પેઢી સાથે ટેકનોલોજી આગળ વધે છે. કનેક્ટિવિટી સુધરે છે, જેનાથી વપરાશકર્તાઓને વધુ સારી સેવાઓ મળે છે. દરેક અનુગામી પેઢી સાથે ઇન્ટરનેટની ગતિ વધે છે.
નેટવર્ક ટેકનોલોજીની દરેક પેઢી સાથે લેટન્સી ઘટે છે. બેન્ડવિડ્થ પણ વધે છે. દરેક નવી પેઢી સાથે ઉપકરણ ઘનતા પણ સુધરે છે, જેનાથી એકસાથે બહુવિધ ઉપકરણોને કનેક્ટ કરવાની ક્ષમતા વધે છે, જે નેટવર્ક ભીડની સમસ્યાને દૂર કરે છે.