Home Loan Overdraft Facility: સામાન્ય રીતે હોમ લોન લેનારા લોકો વ્યાજ ઘટાડવા માટે 'પ્રી-પેમેન્ટ'નો આશરો લેતા હોય છે, પરંતુ તેનાથી તેમની બચત વપરાઈ જાય છે. આ સમસ્યાનો ઉકેલ 'હોમ લોન ઓવરડ્રાફ્ટ (OD)'સુવિધામાં રહેલો છે. આ એક એવી સુવિધા છે જે તમને વ્યાજ બચાવવાની તક આપે છે અને સાથે જ કટોકટીના સમયે ભંડોળ ઉપાડવાની આઝાદી પણ આપે છે.
શું છે આ ઓવરડ્રાફ્ટ સુવિધા?
હોમ લોન ઓવરડ્રાફ્ટ એ લોનનું એક વિશિષ્ટ સ્વરૂપ છે જ્યાં તમારું હોમ લોન ખાતું તમારા સેવિંગ્સ અથવા કરન્ટ એકાઉન્ટ સાથે જોડાયેલું હોય છે. તમે તમારા EMI ઉપરાંત જે પણ વધારાની રકમ આ ખાતામાં જમા કરો છો, તેને 'પ્રી-પેમેન્ટ' ગણવામાં આવે છે. આ વધારાની રકમને કારણે તમારી લોનની મુખ્ય રકમ (Principal) ઘટે છે, જેના પરિણામે વ્યાજની ગણતરી ઓછી રકમ પર થાય છે.
વ્યાજની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?
આ સુવિધામાં વ્યાજની ગણતરી 'ડેઈલી રિડ્યુસિંગ બેલેન્સ'ના આધારે થાય છે.
ઉદાહરણ: ધારો કે તમે ના વ્યાજે ₹80 લાખની લોન લીધી છે. જો તમે તમારા ખાતામાં ₹10 લાખ વધારાના જમા કરાવો છો, તો બેંક તે દિવસથી માત્ર ₹70 લાખ પર જ વ્યાજ વસૂલશે. જો બીજા દિવસે તમે ₹2 લાખ ઉપાડી લો, તો વ્યાજ ફરીથી ₹72 લાખ પર ગણાશે. આ પ્રક્રિયાથી લાંબા ગાળે લાખો રૂપિયાના વ્યાજની બચત થાય છે.
મુખ્ય ફાયદાઓ
તરલતા: સામાન્ય પ્રી-પેમેન્ટમાં એકવાર પૈસા ભરી દીધા પછી પાછા નથી મળતા, જ્યારે ODમાં તમે ગમે ત્યારે પૈસા ઉપાડી શકો છો.
વ્યાજમાં મોટી બચત: વધારાનું ભંડોળ જમા રહેવાથી વ્યાજ ઘટે છે અને લોનની મુદત પણ ટૂંકી થાય છે.
કટોકટીમાં ઉપયોગી: આ ખાતું એક ઈમરજન્સી ફંડ તરીકે કામ કરે છે.
ધ્યાનમાં રાખવા જેવી મર્યાદાઓ
આ સુવિધા જેટલી આકર્ષક લાગે છે, તેની સામે કેટલાક પડકારો પણ છે:
ઊંચો વ્યાજ દર: નિયમિત હોમ લોન કરતા OD લોનનો વ્યાજ દર 0.10% થી 0.30% વધુ હોઈ શકે છે.
ટેક્સ બેનિફિટનો અભાવ: OD ખાતામાં જમા કરેલી વધારાની રકમ પર આવકવેરાની કલમ 80C હેઠળ ટેક્સ કપાતનો લાભ મળતો નથી.
ખર્ચાળ સોદો: જો તમારી પાસે હંમેશા વધારાનું ભંડોળ જમા ન રહેતું હોય, તો ઊંચા વ્યાજ દરને કારણે આ સુવિધા મોંઘી પડી શકે છે.
કોણે આ વિકલ્પ પસંદ કરવો જોઈએ?
આ સુવિધા એવા લોકો માટે શ્રેષ્ઠ છે જેમની પાસે સમયાંતરે વધારાનું ભંડોળ આવતું હોય, જેમ કે:
- વેપારીઓ જેમના ખાતામાં રોકડની અવરજવર વધુ હોય.
- પગારદાર વ્યક્તિઓ જેમને મોટું બોનસ કે ઈન્સેન્ટિવ મળતું હોય.
જો તમને મળતું વળતર (Investment Return) હોમ લોનના વ્યાજ દર કરતા ઓછું હોય, તો OD ખાતામાં પૈસા રાખવા વધુ હિતાવહ છે. પરંતુ, જો તમે શેરબજાર કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ દ્વારા વધુ વળતર મેળવી શકતા હોવ, તો ત્યાં રોકાણ કરવું વધુ સારું છે. નિર્ણય લેતા પહેલા તમારી આર્થિક સ્થિતિ અને બેંકના નિયમોની ચકાસણી ચોક્કસ કરો.