Union Budget 2026: કેન્દ્રીય બજેટ 2026 માં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ભારતને વૈશ્વિક ખનિજ નકશા પર મજબૂત કરવા માટે એક ક્રાંતિકારી જાહેરાત કરી છે. દેશના સંરક્ષણ, એરોસ્પેસ અને ટેકનોલોજી ક્ષેત્ર માટે અતિ મહત્વના ગણાતા 'રેર અર્થ' (Rare earth corridor in India) ખનિજો માટે ભારતમાં સમર્પિત 'રેર અર્થ કોરિડોર' સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ પગલાથી ભારતની ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને ઘરેલું ઉત્પાદનને વેગ મળશે.
ખનિજ સમૃદ્ધ રાજ્યોને મળશે પ્રોત્સાહન
નાણામંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે રેર અર્થ કાયમી ચુંબક (Rare Earth Permanent Magnet) યોજના હેઠળ ઓડિશા, કેરળ, આંધ્રપ્રદેશ અને તમિલનાડુ જેવા ખનિજ ભંડાર ધરાવતા રાજ્યોને વિશેષ સહાય આપવામાં આવશે. સંશોધન વિશ્લેષકોના મતે, આ કોરિડોર માત્ર ખનન માટે જ નહીં, પરંતુ હાઈ-વેલ્યુ મિનરલ્સના પ્રોસેસિંગ અને લોજિસ્ટિક્સ માટે એક સમર્પિત ઈકોસિસ્ટમ તરીકે કાર્ય કરશે. નવેમ્બર 2025 માં શરૂ થયેલી યોજનાને હવે આ કોરિડોર દ્વારા નવી ગતિ મળશે.
સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0 નો પ્રારંભ
ભારતને ગ્લોબલ ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ બનાવવા માટે નાણામંત્રીએ ISM 2.0 (India Semiconductor Mission) ની જાહેરાત કરી છે. ISM 1.0 ની સફળતા બાદ, હવે સરકાર સાધનો અને સામગ્રીના ઉત્પાદન પર ભાર મૂકશે. સંપૂર્ણપણે ભારતીય આઈપી (Intellectual Property) વિકસાવવા માટે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત કરી ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવાનું લક્ષ્ય છે.
વિકાસના 6 મુખ્ય સ્તંભો પર હસ્તક્ષેપ
- વ્યૂહાત્મક અને સરહદી ક્ષેત્રોમાં ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન.
- પરંપરાગત ઔદ્યોગિક એકમોનું પુનરુત્થાન.
- MSMEs ને 'ગ્લોબલ ચેમ્પિયન' બનાવવા.
- ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસને મજબૂત વેગ.
- લાંબા ગાળાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને આર્થિક સ્થિરતા.
- શહેરી આર્થિક ક્ષેત્રોનો સર્વાંગી વિકાસ.